Câu chuyện xây dựng thương hiệu của Richard Branson

Trong số 20 thương hiệu hàng đầu thế giới, có đến 19 thương hiệu đi theo một quy luật có sẵn. Coca-Cola chuyên về nước giải khát, Microsoft chuyên máy tính, Nike chuyên giày và trang phục thể thao. Ngoại lệ duy nhất là Virgin với giá trị tài sản hàng tỉ đô la đã làm bối rối không ít kẻ tự nhận mình hiểu “luật kinh doanh”. Trong số 20 thương hiệu đứng đầu này, Virgin là thương hiệu duy nhất đa dạng hoá lĩnh vực kinh doanh từ hàng không, xe lửa, nghỉ mát, điện thoại di động, truyền thông, Internet đến dịch vụ tài chính và chăm sóc sức khỏe.

Virgin đã thành lập những công ty trị giá bạc tỉ ở nhiều ngành nghề hơn bất cứ doanh nghiệp nào.

Trong giai đoạn 2000 – 2003, Virgin xây dựng 3 công ty trị giá hàng tỉ đô ở 3 Quốc Gia khác nhau. Virgin Blue ở Úc chiếm đến 35% thị phần hàng không và góp phần làm giảm đáng kể giá vé máy bay. Virgin Mobile ở Anh trở thành mạng di động phát triển nhanh nhất xứ sở sương mù còn Virgin Mobile Mỹ là công ty có tốc độ tăng trưởng cao nhất từ trước đến nay ở quốc gia này, vượt mặt tất cả các công ty tư nhân hoặc cổ phần.

Chính nhờ sự đa dạng hoá kinh doanh này, Virgin có thể đứng vững trong cơn bão suy thoái. Mọi nguy cơ bị trải đều cho nhiều công ty, nhiều ngành nghề và nhiều quốc gia; thất bại của một cá thể sẽ không ảnh hưởng đến toàn bộ tập đoàn.

Vậy tại sao các giảng viên lại không ngừng khuyên những doanh nhân trẻ tuổi nên tập trung vào sở trường của mình, thay vì khuyến khích họ noi gương một công ty như Virgin?

Họ nên làm như vậy. Thương hiệu Virgin được tạo dựng dần dần, phản ánh những đam mê của cá nhân tôi. Và chính Richard Branson cũng không khỏi ngạc nhiên khi mình không làm xuất bản báo chí hay kinh doanh băng đĩa, ca nhạc, như dự định ban đầu. Giờ đây, ông nhận ra rằng động lực thúc đẩy tôi chính là việc khám phá nhiều cách thức mới để giúp mọi người tận hưởng cuộc sống – đặc biệt là ở những nơi họ ít nghĩ tới nhất. Như ở sân bay chẳng hạn.

Trái với diện mạo bên ngoài, Virgin tập trung định hướng: Khách hàng và nhà đầu tư nhìn nhận chúng tôi giống như một ý tưởng hoặc một triết lý, chứ không phải một doanh nghiệp. Virgin đem đến trải nghiệm riêng, và đảm bảo sao cho điều này được thể hiện nhất quán trong mọi lĩnh vực. Mọi thứ đều hướng đến thương hiệu.

Nếu bạn đang có dự định kinh doanh, bạn hình dung và xây dựng thương hiệu của mình như thế nào? Trước tiên hãy bắt đầu từ chính hoạt động của thương hiệu.

Thương hiệu tồn tại như một phương tiện truyền đạt những gì người ta trông đợi từ một sản phẩm hay dịch vụ. Thương hiệu Virgin cho bạn biết việc dùng thẻ tín dụng của Virgin cũng giống như dùng hãng hàng không Virgin, và cũng tương tự như sử dụng câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe, nghỉ ngơi tại khách sạn hay đầu tư vào quỹ hưu trí của Virgin. Đó là lời cam kết rằng bạn sẽ được chăm sóc chu đáo, được nhận sản phẩm chất lượng cao, không làm khấu hao tài khoản của bạn và giúp bạn tận hưởng nhiều thứ hơn những gì bạn mong đợi.

Vậy bạn có nên áp dụng công thức của Virgin và hướng công ty mới vào việc tạo ra một dạng trải nghiệm khách hàng cụ thể nào đó không? Điều này thực ra còn phụ thuộc vào loại hình kinh doanh của bạn. Bản thân Virgin hoạt động trong những lĩnh vực phục vụ khách hàng, do đó yếu tố dịch vụ là điểm mấu chốt. Bạn cần xác định yếu tố cốt lõi của công ty mình là gì.

Lần đầu tiên sáng tạo mẫu quảng cáo, Thiết kế Logo hay tiếp cận khách hàng tiềm năng, bạn thường có xu hướng muốn tạo ra một thương hiệu đậm chất doanh nghiệp và có phần xa cách. Rất nhiều công ty muốn thương hiệu của họ phải thể hiện một hình ảnh lý tưởng, hoàn hảo, nhưng rốt cuộc thương hiệu của họ không mang một dấu ấn, một cá tính đặc biệt nào và không xây dựng được niềm tin nơi công chúng.

Ngược lại, Virgin mang trên mình hình ảnh vui tươi, hài hước. Đó là bởi họ muốn thể hiện một hình ảnh chân thực về công việc kinh doanh, có lúc khó khăn, có lúc thuận lợi, và chia sẻ những suy nghĩ của mình với những người quan trọng nhất: Khách Hàng. Những người xem quảng cáo của Virgin cũng chính là những người đọc về những vụ việc không hay, những điều tai tiếng và sự cố trục trặc của chúng tôi. Vậy tại sao lại phải giả vờ rằng thế giới thực tại chẳng ảnh hưởng đến công việc kinh doanh của mình?

Hầu như mọi người ở Anh đều biết về những vụ tranh chấp giữa Virgin với hãng British Airways trong nhiều năm qua. Họ đã cực kỳ vui sướng khi giới thiệu dịch vụ massage trên máy bay của Virgin Atlantic với mẫu quảng cáo báo: “British Airways không có massage kiểu Nhật!”

Nếu bạn và đội ngũ nhân viên muốn thương hiệu của mình tượng trưng cho điều gì, hãy luôn thực hiện đúng như lời cam kết. Đó là cách duy nhất giúp bạn quản lý thương hiệu. Và hãy ghi nhớ: Thương hiệu luôn tượng trưng cho một điều gì đó. Nếu bạn không xác định được thương hiệu của bạn là gì, những đối thủ cạnh tranh sẽ làm điều đó. Bạn có thể quan sát điều này từ những mẫu quảng cáo của Apple với hình ảnh tương phản của anh chàng Mac bảnh bao, vui vẻ và sáng tạo và gã PC mập mạp, cau có và khù khờ.

Vậy bước tiếp theo là gì? Với những công ty muốn xây dựng một thương hiệu tiêu dùng, đừng quên tiếp xúc với báo giới. Và luôn sẵn sàng chuẩn bị. Phải biết rõ mình thể hiện điều gì và chắc chắn bạn đang thực hiện đúng cam kết. Khi ấy bạn sẽ có thể thẳng thắn, cởi mở trả lời mọi chất vấn, và tạo dựng mối quan hệ với khách hàng và giới truyền thông.

(Thanh Phương - 
Theo Branddance/Entrepreneur.com)

20 thương hiệu có lực hút mạnh nhất năm 2011

Mặc dù các công ty chi mỗi năm hàng tỷ USD cho việc quảng bá hình ảnh thương hiệu nhằm thu hút người tiêu dùng, nhưng không phải thương hiệu nào cũng tạo được những khách hàng “ruột”.

Brand Keys, một hãng nghiên cứu của Mỹ chuyên về phân tích hành vi người tiêu dùng, mới đây đã công bố Chỉ số mức độ trung thành của khách hàng năm 2011 đối với các thương hiệu. Nghiên cứu của hãng này phân tích 528 thương hiệu lớn thuộc 79 lĩnh vực, từ điện thoại thông minh tới thuốc chống dị ứng. Năm nay là năm thứ 15 liên tục Brand Keys thực hiện nghiên cứu thường niên này.

Thông qua các phân tích và đánh giá tâm lý người tiêu dùng, Brand Keys xác định các thương hiệu vượt mức kỳ vọng của người tiêu dùng ra sao, và người tiêu dùng sẽ trung thành với thương hiệu như thế nào trong thời gian tới.

Với dữ liệu từ Brand Keys, trang Business Insider đã đưa ra danh sách 20 thương hiệu tạo được mức độ trung thành lớn nhất từ phía người tiêu dùng trong năm 2011:

20. Twitter

Năm nay, các Mạng xã hội mới được Brand Keys đưa vào nghiên cứu Chỉ số mức độ trung thành của khách hàng. Kết quả, Twitter về nhì trong số các mạng xã hội, chỉ sau Facebook. Twitter được nhận định là có vị trí gần như “độc nhất vô nhị” trong thế giới mạng xã hội và có thể được sử dụng bổ sung cho các mạng khác.

19. LG (điện thoại di động)

LG là một trong ba thương hiệu điện thoại di động và điện thoại thông minh có tên trong top 20. Điện thoại di động cũng là thương hiệu duy nhất của LG lọt vào top 100 của xếp hạng.

18. L'Oreal (thuốc nhuộm tóc)

Nhóm khách hàng sử dụng thuốc nhuộm tóc của L'Oreal trung thành hơn những người mua các sản phẩm khác của hãng này. Thương hiệu mỹ phẩm của L’Oreal chỉ xếp thứ 7 trong ngành mỹ phẩm, dù có chân trong top 40 của xếp hạng chung.

17. Ketel One

Thương hiệu Ketel One về nhì trong số các loại rượu vodka. Sức mạnh thương hiệu và khả năng tạo sự khác biệt là vô cùng quan trọng trong một ngành công nghiệp có mức độ cạnh tranh cao như sản xuất rượu vodka với những thương hiệu khổng lồ như Smirnoff và Absolut.

16. Google

Google đương nhiên là công cụ tìm kiếm số 1 trong xếp hạng này, vượt xa các đối thủ Bing (vị trí 30) và Yahoo! (vị trí 71).

15. Grey Goose

Vị trí xếp hạng năm 2010: 4

Thương hiệu vodka cao cấp Grey Goose lại tỏa sáng năm nay, nhưng đã giảm 11 bậc so với vị trí năm ngoái, khi phải đối mặt với một đối thủ quá mạnh là thương hiệu Belvedere.

14. Maybelline

Là một thương hiệu mỹ phẩm của L’Oreal, Maybelline về nhì trong số các thương hiệu mỹ phẩm, bỏ xa thương hiệu mỹ phẩm của hãng mẹ. Trong suốt thế kỷ qua, bất chấp nhiều lần thay đổi chủ sở hữu, Maybelline vẫn chứng tỏ mình là một thương hiệu mạnh.

13. Walmart

Hãng bán lẻ lớn nhất thế giới Walmart đã tụt 10 bậc so với vị trí năm ngoái, nhưng vẫn thể hiện sức bất khả chiến bại trước các đối thủ như Target hay Kmart trong ngành bán lẻ giá rẻ. Lời hứa “Giá rẻ mỗi ngày” của Walmart là một cách giữ chân khách hàng hiệu quả.

12. Dunkin' Donuts (cà phê)

Khách hàng uống cà phê Dunkin’s Donuts trung thành hơn nhiều so với khách hàng của Starbucks - thương hiệu mới chỉ nhảy lên được vị trí thứ 100 trong xếp hạng năm nay từ vị trí 452 trong xếp hạng năm ngoái. Thậm chí, cà phê của McDonald’s cũng thu hút được mức độ trung thành của khách hàng cao hơn cả Starbucks - thương hiệu về ở vị trí 26 trong xép hạng chung.

11. Crest Whitestrips

Các thương hiệu tẩy trắng răng là “lính mới” trong xếp hạng thương hiệu năm 2011 của Brand Keys, và vị trí số 1 trong số các thương hiệu này thuộc về Crest Whitestrips.

10. Mary Kay

Mary Kay là thương hiệu có vị trí cao nhất trong lĩnh vực mỹ phẩm. Công ty tư nhân này sản xuất các sản phẩm chăm sóc da và mỹ phẩm kể từ thập niên 1960.

9. Patron

Thương hiệu rượu tequila cao cấp Patron là loại rượu được xếp hạng cao nhất trong báo cáo này. Trong top 100 thương hiệu của xếp hạng chung, chỉ có 3 thương hiệu rượu tequila khác là Don Julio (vị trí 29), Sâuz (vị trí 41) và Jose Cuervo (vị trí 81).

8. Kindle

Thiết bị đọc sách điện tử lần đầu được Brand Keys xếp hạng về hấp lực đối với khách hàng. Kindle - thiết bị đọc sách điện tử của Amazon - xếp hạng cao nhất, nhưng đối thủ Nook của Barnes & Noble cũng chiếm một vị trí không tồi là số 52 trong xếp hạng chung.

7. Hyundai

Hyundai là thương hiệu ôtô duy nhất trong top 20, dù giảm 1 bậc so với xếp hạng năm ngoái. Hyundai đang thực hiện một chiến lược chuyển mình dài hạn đầy ấn tượng, từ một thương hiệu xe bình dân lên cao cấp.

6. Zappos

Trang bán lẻ Zappos đã sử dụng một mô hình kinh doanh dựa trên lòng trung thành của khách hàng, tạo ra một thứ văn hóa thương hiệu khuyến khích khách hàng quay lại. Mặc dù Amazon đã mua lại Zappos từ năm 2009, Zappos vẫn được phép hoạt động độc lập và duy trì thương hiệu. Lực lượng khách hàng trung thành của Zappos cũng được bảo toàn.

5. Apple (máy tính)

Thương hiệu máy tính Mac của Apple giữ nguyên vị trí thứ 5 của năm ngoái nhờ lực hượng khách hàng trung thành đông đảo. Có rất ít thương hiệu tạo được cảm giác về dấu ấn cá nhân mạnh mẽ như những gì mà người sử dụng Mac cảm nhận được qua năm tháng.

4. Samsung (điện thoại di động)

Samsung đứng đầu bảng trong xếp hạng về mức độ trung thành của khách hàng ở lĩnh vực điện thoại di động. Đáng chú ý, Samsung đã duy trì được vị trí này suốt 8 năm qua. Ở lĩnh vực điện thoại thông minh, Samsung về nhì và đứng ở vị trí 57 trong xếp hạng chung.

3. Facebook

Mạng xã hội với hơn 750 triệu người sử dụng của Mark Zuckerberg chiếm ngay vị trí số 3 trong xếp hạng chung, dù mới lần đầu được Brand Keys đánh giá. Với sự xuống dốc không phanh của MySpace, Facebook gần như đang toàn quyền kiểm soát thế giới mạng xã hội.

2. Apple (điện thoại thông minh)

Dù điện thoại iPhone không giữ được vị trí số 1 trong xếp hạng năm ngoái, nhưng vị trí số 2 này cũng đủ để Apple chiếm 2 vị trí trong top 5 thương hiệu chiếm được sự “chung thủy” cao nhất của khách hàng năm nay.

1. Amazon

Là 1 trong số 3 hãng bán lẻ trực tuyến nằm trong top 100 của xếp hạng, “đế chế” Amazon của CEO Jeff Bezos chiếm ngay vị trí số 1, nhảy 6 bậc so với năm ngoái và ngoạn mục “hạ bệ” chiếc điện thoại đình đám iPhone. Amazon vẫn đang đạt tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ nhờ lực lượng khách hàng trung thành đông đảo. Thương hiệu của Amazon và khả năng hãng đưa ra được mức phí vận chuyển hàng thấp là những lý do quan trọng để khách hàng quay lại. Chương trình khách hàng thân thiết mang tên Amazon Prime đang tăng trưởng với tốc độ 20% mỗi năm và đã có 5 triệu khách hàng đăng ký.

(Phương Trinh - 
Theo Vneconomy)

Đầu tiên trên thị trường không quan trọng bằng đầu tiên trong tâm trí khách hàng

Trong mẫu quảng cáo truyền hình gần đây của thương hiệu sữa TH, hãng này đã nhấn mạnh rằng “sữa sạch” của mình bắt nguồn từ những đồng cỏ xanh và công nghệ hiện đại.

Thông điệp quảng cáo này đã châm ngòi một làn sóng phản đối từ các hãng sữa khác và ngạc nhiên hơn cả là từ chính Hiệp hội sữa Việt Nam. Họ lý luận việc TH milk tuyên bố sữa của họ sạch sẽ khiến người tiêu dùng cho rằng sữa của các hãng khác không sạch.

Thực tế, đây là một cáo buộc không có căn cứ và nóng vội.

Rõ ràng, không có bất cứ dấu hiệu vi phạm nào trong mẫu quảng cáo này. TH milk cũng  không có lời lẽ ám chỉ về đối thủ cạnh tranh của mình.

Tuy nhiên, những vấn đề đó không phải là mối quan tâm hàng đầu của những người làm marketing. Họ quan tâm nhiều hơn đến lý do thành công của chiến dịch quảng cáo này.

Điều mà TH milk đang thực hiện gọi là chiến lược quảng cáo giành lợi thế tiên phong. Theo đó, họ tuyên bố một đặc tính thông thường của sản phẩm sữa ( sữa sạch). Tất nhiên, mọi công ty sản xuất sữa đều có khả năng và cũng bắt buộc phải đáp ứng tiêu chuẩn này. Vấn đề ở chỗ không ai trong số họ nhận thức được việc cần phải tuyên bố điều này trên truyền thông đại chúng.

TH là công ty ĐẦU TIÊN tuyên bố và họ đã đi trước một bước so với các đối thủ gạo gội khi thực hiện điều này.

Chiến lược xây dựng thương hiệu kiểu này đã xuất hiện từ lâu trong marketing. Một thương hiệu cà phê nổi tiếng của Mỹ có slogan là: “Folger: cà phê trồng trên cao nguyên”. Thông điệp này không có gì mới lạ. Ai cũng biết tất cả các loại cà phê đều trồng trên cao nguyên. VarpoNet – một thương hiệu phát triển công  nghệ thông tin cũng có tuyên  ngôn “cung cấp dịch vụ truy cập Internet không dây”. Rõ ràng, đây là một chức năng cơ bản mà một công ty công nghệ thông tin có thể cung cấp.

Chỉ có điều trước Folger và VarpoNet, không có thương hiệu nào tuyên bố trên truyền thông đại chúng về điều này cả.

Vậy lợi ích ở đây là gì? Tất nhiên, còn có rất nhiều lợi ích đáng mơ ước khi thương hiệu biết sử dụng vũ khí đơn giản nhưng hiệu quả này.

Sạch là một đặc tính chung của các nhãn sữa. Tuy nhiên, khi TH milk là người đầu tiên danh xưng rằng họ là thương hiệu sữa sạch, đặc tính này đã trở thành một đặc điểm riêng của  TH trong tâm trí người tiêu dùng mặc dù hãng sữa này mới gia nhập thị trường không lâu. Trong một lớp học, khi một em học sinh xung phong đứng lên phát biểu, ý kiến đó mặc nhiên là được coi của riêng em cho dù trong lớp có thể có nhiều em khác cũng biết được điều này.

Đặc điểm này mang lại cho TH một liên tưởng giá trị (sạch) khi khách hàng nghĩ về thương hiệu này. Điều này hoàn toàn đúng với một trong 22  nguyên tắc  bất biến trong xây dựng thương hiệu – Đầu tiên trong tâm trí khách hàng tốt hơn nhiều so với xuất hiện đầu tiên trên thị trường (22 nguyên tắc bất biến trong marketing, Al Ries & Jack Trout)

Cuối cùng nhưng cũng không kém phần quan trọng, thương hiệu TH milk bỗng nhiên được giới truyền thông nói đến rất nhiều mà không mất một đồng quảng cáo nào. Trong thời buổi khủng hoảng, đó là một phần thưởng đáng giá cho họ.

Những câu chuyện thương hiệu như thế này ở Việt Nam là rất phổ biến bởi ngành marketing của chúng ta vẫn còn khá non trẻ và cơ hội luôn chờ đón những thương hiệu biết vận dụng sáng tạo những quy luật đã được trải nghiệm từ rất lâu trên thế giới.

Nếu bạn là một người làm marketing, bạn nên bắt tay ngay vào tìm hiểu nghiên cứu, xem liệu đặc tính nào của thương hiệu có thể giúp bạn trở thành đầu tiên trong tâm trí khách hàng hay không. Bằng cách áp dụng chiến lược đơn giản này, bạn biết biến một thuộc tính chung thành thuộc tính thương hiệu của riêng bạn, đó sẽ là cơ hội tuyệt vời để trở nên khác biệt.

Trong cuộc sống cũng như xây dựng thương hiệu, cái gì đầu tiên cũng được nhớ lâu và sẽ theo cùng năm tháng. Ban có đồng ý vậy không?

(Nguyễn Đức Sơn - Brand Strategy Director – Richard Moore Associates)

(Thanh Phương - 
Theo Branddance)

Sách và thư viện

Thật sự tôi không có nhiều sách. Cách đây vài năm, với ước muốn đạt được phẩm chất cao nhất cho cuộc sống mà chỉ sở hữu tối thiểu, tôi đã thực hiện những sự lựa chọn nhất định. Điều này không có nghĩa là tôi chuộng lối sống của một tu sĩ; ngược lại, loại bỏ càng nhiều sở hữu của chính mình sẽ mang đến cho mình sự tự do lớn lao. Một số bạn bè của tôi (cả nam và nữ) than phiền rằng, bởi vì họ có quá nhiều quần áo, họ phí nhiều thời gian trong cuộc sống để quyết định sẽ mặc thứ gì. Giờ đây khi tôi đã làm cho tủ quần áo của tôi giảm thiểu đến ‘màu đen cơ bản’, tôi không còn có vấn đề này nữa.

 Tuy nhiên, ở đây tôi không nói về thời trang, mà nói về những cuốn sách. Trở lại với chủ điểm của tôi, tôi đã quyết định chỉ giữ bốn trăm cuốn sách trong thư viện của mình, một số bời vì giá trị về tình cảm, một số khác bởi vì tôi luôn luôn đọc lại chúng. Tôi quyết định như thế vì nhiều lý do khác nhau, và một trong những lý do đó là nỗi buồn khi nhìn thấy những thư viện, mà chủ nhân đã khổ công góp nhặt trong suốt cuộc đời, thường bị người ta đem đi bán tống bán tháo lúc chủ nhân qua đời, không biểu lộ một chút tôn trọng nào đối với họ. Ngoài ra, tại sao tôi lại giữ tất cả những cuốn sách này trong nhà? Phải chăng là để chứng tỏ cho bạn bè tôi biết rằng tôi đã trau dồi trí tuệ như thế nào? Hay là để trang hoàng những bức tường? Những cuốn sách tôi đã mua có lẽ hữu dụng ở một thư viện công cộng hơn là ở trong nhà tôi.

 Tôi thường nói rằng tôi cần những cuốn sách của tôi trong trường hợp tôi muốn truy lục điều gì đó. Tuy nhiên, giờ đây, khi tôi cần tìm một điều gì đó, tôi mở máy vi tính, gõ một vài chữ chủ yếu, và mọi điều tôi cần biêt hiện lên trên màn hình — nhờ sự ưu đãi của internet, cái thư viện vĩ đại nhất trên hành tinh này.

 Dĩ nhiên, tôi vẫn tiếp tục mua những cuốn sách mà phương tiện điện tử không thể thay thế cho chúng; nhưng ngay sau khi tôi đọc xong một cuốn sách, tôi cho nó ra đi; tôi đưa nó cho ai đó, hoặc đưa nó cho thư viện công cộng. Mục đích của tôi không phải là để bảo vệ rừng cây hoặc để làm một người hào phóng. Tôi chỉ tin một cách đơn giản rằng một cuốn sách có cuộc hành trình riêng của nó, và không nên bị buộc phải nằm kẹt trên một kệ sách.

 Là một người viết văn và sống bằng tiền nhuận bút, có lẽ tôi đang làm một việc có hại cho chính bản thân tôi; nói cho cùng, người ta mua càng nhiều sách, tôi kiếm được càng nhiều tiền. Tuy nhiên, điều đó có thể không công bằng cho độc giả, đặc biệt trong những đất nước mà phần lớn ngân quỹ chính phủ bỏ ra để mua sách cho các thư viện thì rõ ràng không dựa trên hai tiêu chuẩn chính để có một sự lựa chọn nghiêm túc — niềm vui thích mà độc giả được hưởng khi đọc một cuốn sách, và phẩm chất của văn chương.

 Hãy cho những cuốn sách của chúng ta tự do du hành, để rồi chúng được những bàn tay khác chạm vào, và được những đôi mắt khác thưởng thức. Trong lúc tôi viết điều này, tôi thoáng nhớ lại một bài thơ của Jorge Luis Borges nói về những cuốn sách không bao giờ được giở ra một lần nữa.

 Bây giờ tôi đang ở đâu? Đang ngồi trong một quán café ở một thị trấn nhỏ thuộc miền Pyrénées của nước Pháp, thoải mái với máy điều hoà không khí, bởi vì ngoài kia trời nóng không chịu nổi. Tôi có đầy đủ những cuốn sách của Borges ở nhà tôi, chỉ cách nơi tôi ngồi viết bài này chừng vài cây số — Borges là một trong những tác giả mà tôi không ngừng đọc đi đọc lại. Nhưng tại sao tôi không đem cái lý thuyết của mình ra thực hành thử xem sao?

 Tôi băng qua đường và đi bộ khoảng năm phút, đến một quán café khác, quán này có trang bị những máy vi tính (một cái quán được biết bằng cái tên dễ nghe, nhưng lại nghịch lý, là ‘cyber-café’). Tôi chào người chủ quán, gọi một ly nước khoáng ướp lạnh, mở google, và gõ vài chữ của một câu thơ mà tôi còn nhớ, cùng với tên của tác giả. Chưa đầy hai phút, tôi có được cả bài thơ trước mặt tôi:

Có một câu thơ của Verlaine mà giờ đây tôi không còn nhớ nổi

Có một đường phố gần kề mà chân tôi không thể bước đến nơi

Có một tấm gương đã soi vào mặt tôi một cái nhìn trăn trối

Có một khung cửa lần cuối cùng tôi đã đóng lại rồi

Giữa những cuốn sách trong thư viện tôi (ngay giờ đây tôi có thể nhìn thấy chúng)

Có vài cuốn tôi sẽ chẳng bao giờ giở ra một lần nữa trong đời.

Tôi có cảm giác giống như vậy đối với nhiều cuốn sách mà tôi đã cho đi: tôi sẽ chẳng bao giờ giở chúng ra lần nữa, bởi vì những cuốn sách mới và thú vị đang được liên tục xuất bản, và tôi thích đọc sách. Giờ đây, tôi nghĩ thật là tuyệt vời nếu ai cũng có thư viện; nói chung, một đứa trẻ tiếp xúc với sách lần đầu tiên vì nó tò mò muốn khám phá những pho đóng bìa cứng trong đó có chứa những hình vẽ và chữ; nhưng tôi cũng có cảm giác tuyệt vời như thế khi một độc giả, trong một buổi ra mắt sách mới, bước đến tôi, cầm theo một cuốn sách cũ của tôi đã tả tơi vì đã được chuyền tay từ người bạn này đến người bạn khác hàng chục lần. Điều này có nghĩa là cuốn sách đã du hành cũng giống như tâm trí tác giả của nó đã du hành trong khi ông ta đang viết ra nó.

Và

Thư viện

Paulo Coelho

Bản dịch của Hoàng Ngọc Trâm & Hoàng Ngọc-Tuấn

—————–

Dịch theo bản tiếng Anh của Margaret Jull Costa, “Of Books and Libraries”, trong Paulo Coelho, Like the Flowing River: Thoughts and Reflections (Sydney: HarperCollins, 2007), 71-74.

Theo http://zagvillage.org

Những điều hối tiếc của người sắp lìa đời

Bài này của một chị người Úc tên Bonnie Ware. Chị ấy làm nghề “palliative care”, chăm sóc sức khỏe cơ thể lẫn tinh thần cho người bị bệnh nặng, nằm nhà chờ chết. Thời gian qua các bệnh nhân đã tâm sự với chị ấy nhiều điều, trong đó có những hối tiếc thật sự xúc động. (Bài được một người bạn của tôi dịch sang tiếng Việt, dưới là link bài gốc tiếng Anh). Joe.

www.inspirationandchai.com/Regrets-of-the-Dying.html

Tôi có nhiều năm công tác trong lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ nỗi đau cho người bệnh. Đa số bệnh nhân của tôi đã về nhà nằm chờ thần chết mang đi. Có một vài kỷ niệm đặc biệt thật sự ấn tượng khi tôi chăm sóc họ trong quãng thời gian từ 3 đến 12 tuần cuối của cuộc đời mỗi bệnh nhân.

Người ta dường như trưởng thành hơn khi đối mặt với cái chết. Tôi học được một điều rằng không nên đánh giá thấp khả năng có thể xảy ra sự thay đổi của một ai đó. Một số người thay đổi đáng kinh ngạc. Mỗi người đều trải qua một chuỗi những cảm xúc khác nhau từ mong đợi, từ chối, sợ hãi, giận dữ, hối hận đến từ chối lần nữa và cuối cùng là chấp nhận sự thật. Mỗi người trong số họ đều tìm thấy sự bình yên của mình trước khi rời khỏi cõi đời. Tất cả họ đều như vậy.

Khi được hỏi rằng điều gì làm cho họ hối tiếc hoặc nếu được làm lại liệu họ có làm khác đi không, có một số chủ đề rất quen thuộc luôn được đề cập tới. Và sau đây là 5 tình huống trả lời phổ biến nhất:

1. Ước gì tôi đủ can đảm để sống một cuộc sống cho bản thân mình, không phải sống cuộc đời mà người khác trông chờ ở tôi

Đây gần như là điều mà mọi người hối tiếc nhất. Càng gần với cái chết, người ta càng nhận thấy mình có quá nhiều ước mơ còn dang dở. Hầu như mọi người đã không cho phép mình thực hiện thậm chí là chỉ một nửa ước mơ của mình, để rồi họ phải chết trong cảm giác điều đó là do họ đã hoặc chưa thực hiện.

Hãy cố gắng và trân trọng ít nhất một vài ước mơ của mình trong hành trình cuộc đời bạn, điều này rất quan trọng. Đừng để khi bạn ốm đau bệnh tật mới nhận ra điều đó, đã quá muộn rồi. Sức khỏe mang lại cho bạn sự tự do thoải mái mà rất ít người nhận ra, cho đến khi bạn không còn sở hữu được nó.

2. Ước gì tôi đã không làm việc quá cật lực

Đây là câu trả lời của nhiều nam bệnh nhân mà tôi chăm sóc. Họ đã bỏ lỡ thời niên thiếu của con cái mình và bỏ phí luôn cả khoảng thời gian êm đềm bên cạnh người bạn đời của mình. Nữ bệnh nhân cũng hối tiếc về điều này. Nhưng đa số câu trả lời đến từ thế hệ người lớn tuổi, những người phụ nữ không phải là trụ cột gia đình. Đa số những người đàn ông tôi chăm sóc đều rất hối tiếc vì đã mất quá nhiều thời gian quay cuồng trong công việc.

Bằng cách đơn giản hóa cuộc sống và thực hiện những chọn lựa tỉnh táo thì bạn sẽ không quan tâm đến vấn đề thu nhập như bây giờ. Và bằng cách tạo ra nhiều không gian hơn trong cuộc sống, bạn sẽ trở nên hạnh phúc hơn và cởi mở hơn với các cơ hội mới, những cái phù hợp với lối sống mới của bạn.

3. Ước gì tôi đã can đảm biểu lộ những cảm xúc của mình

Rất nhiều người tự kiềm nén cảm xúc chỉ vì muốn giữ hòa bình với những người khác. Kết quả là, họ chấp nhận một cuộc sống tầm thường và không bao giờ trở thành những người mà họ thực sự có khả năng trở thành. Nhiều căn bệnh liên quan đến sự cay đắng và oán giận mà họ phải gánh chịu.

Chúng ta không thể kiểm soát được phản ứng của người khác. Ban đầu mọi người có thể phản ứng khi thấy bạn thay đổi, nhưng khi bạn nói chuyện một cách trung thực thẳng thắn, thì có thể mối quan hệ của bạn sẽ được nâng lên một tầm cao mới và bền chặt hơn. Hoặc có thể là mối quan hệ lỏng lẻo này sẽ biến mất khỏi cuộc sống của bạn. Dù cái nào xảy ra đi chăng nữa, bạn cũng là người chiến thắng.

4. Ước gì tôi vẫn giữ liên lạc với bạn bè của mình.

Thường thì họ sẽ không thực sự nhận ra sự quan trọng cần thiết của những người bạn cũ cho đến những tuần cuối cùng khi cái chất cận kề và đến lúc ấy thì không dễ dàng gì để liên lạc gặp gỡ. Nhiều người bị cuốn vào cuộc sống riêng của mình và để cho tình bạn quý giá trượt dốc trong những năm qua. Nhiều người đã rất hối tiếc về việc không dành nhiều thời gian cho tình bạn và nỗ lực vì mối quan hệ này. Mọi người đều nhớ đến bạn bè của mình khi đang chết dần đi.

Điều này rất phổ biến với những ai đang quay cuồng trong cuộc sống bận rộn mà không nhận ra mối quan hệ bạn bè của mình trượt dốc. Nhưng khi bạn đang phải đối mặt với cái chết đến gần, các chi tiết thực tế trong cuộc sống sẽ mất đi sự quan trọng. Tất nhiên với nhiều người, nếu có thể thì họ muốn giải quyết cho xong các vấn đề về tài chính. Bản thân các vấn đề đó không thật sự quan trọng với họ; họ muốn làm những điều đó cho lợi ích của những người mà họ yêu thương. Nhưng thường họ quá yếu và không đủ sức đảm nhiệm công việc này. Những gì còn lại trong những tuần cuối cùng luôn chỉ là tình yêu và các mối quan hệ.

5. Ước gì tôi đã để cho bản thân mình được hạnh phúc hơn.

Điều này thật đáng ngạc nhiên. Nhiều người cho đến cuối đời mới nhận ra rằng: hạnh phúc là một sự lựa chọn. Họ đã mắc kẹt trong các mô hình cũ và thói quen. Cái được gọi là “tiện nghi” quen thuộc tràn vào cảm xúc của họ, cũng như cuộc sống vật chất. Lo sợ thay đổi thì họ giả vờ cho người khác, và bản thân của họ, rằng họ cảm thấy hạnh phúc. Nhưng ẩn sâu bên trong, họ mong muốn cười đúng cách và được ngu ngốc trong cuộc sống của họ một lần nữa.

Khi đang trên giường bệnh, những gì người khác nghĩ về bạn là một chặng đường dài từ tâm trí của bạn. Tuyệt vời làm sao khi sẵn sàng đi tiếp và mỉm cười một lần nữa, rất lâu trước khi bạn sắp lìa đời.

Cuộc sống là sự lựa chọn. Đó là cuộc sống CỦA BẠN. Chọn một cách có ý thức, chọn một cách khôn ngoan, chọn một cách trung thực. Chọn lựa hạnh phúc.

Dâu Tây

Theo http://zagvillage.org